Peygamber kıssaları: Olayları ve kaynaklarıyla
Peygamber kıssalarını ve Kur’an’da anlatılan olayları, bağlamı ve ilgili ayet kaynaklarıyla birlikte okuyun. Metinlerde bulunmayan ayrıntılar yerine anlatının kendi akışına odaklanıyoruz.
Hz. Âdem: Hatadan sonra yeniden başlamak
Âdem ve eşi, kendilerine yerleşmeleri bildirilen cennette geniş bir imkân içindeydi. Diledikleri yerden yiyebiliyorlardı; yalnızca bir ağaca yaklaşmamaları istenmişti. Şeytan, bu…
A‘râf 7:19–20İki kardeş: Öfkenin karşısında durmak
Kur’an, Âdem’in iki oğlunun sunduğu kurbanlardan birinin kabul edilip diğerinin kabul edilmemesiyle başlayan bir olay anlatır. Kurbanı kabul edilmeyen kardeş, diğerini öldürmekle…
Mâide 5:27Hz. Nûh: Alayların arasında yol almak
Nûh’a, daha önce iman etmiş olanlar dışında kavminden yeni kimselerin iman etmeyeceği bildirilir. Yaşananlar yüzünden kendisini tüketmemesi istenir ve gemiyi ilâhî gözetim altında…
Hûd 11:36–39Hz. Hûd: Gücün karşısında doğruyu söylemek
Hûd, Âd halkına kendi içlerinden bir elçi olarak seslenir. Onları yalnız Allah’a kulluk etmeye çağırır; bu çağrı için kendilerinden bir karşılık istemediğini belirtir. Bağışlanma…
Hûd 11:50–52Hz. Sâlih: Ortak nimete saygı
Sâlih, Semûd halkına Allah’a kulluk etmelerini söyler. Onları yeryüzünde var eden ve orayı yaşanır kılma imkânı veren Rabbinden bağışlanma dilemeye çağırır. Halkı ise daha önce…
Hûd 11:61–63Hz. İbrâhim: Hakikati aramak
En‘âm sûresindeki bu bölüm, İbrâhim’e göklerin ve yerin düzeninin gösterilmesini kesin bilgiyle ilişkili olarak anlatır. Gece bir yıldız gördüğünde onun üzerine konuşur; yıldız…
En‘âm 6:75–76Hz. İbrâhim: Ateşin içinden esenlik
İbrâhim, babasına ve kavmine, bağlılık gösterdikleri heykellerin ne olduğunu sorar. Onlar, atalarını bu şekilde bulduklarını söylerler. İbrâhim bu cevabı yeterli görmez ve…
Enbiyâ 21:51–57Hz. İbrâhim: Korkudan müjdeye
İbrâhim’e gelen elçiler selam verir; o da selamlarını karşılar ve kısa süre içinde bir buzağı yemeği getirir. Fakat ellerinin yemeğe uzanmadığını görünce onları yadırgar ve korku…
Hûd 11:69–70İbrâhim ve İsmâil: Birlikte iyilik inşa etmek
Bakara sûresinde Kâbe’nin insanlar için bir buluşma ve güven yeri oluşu hatırlatılır. İbrâhim ve İsmâil’e, onu tavaf edenler, ibadete kapananlar ve namaz kılanlar için temiz…
Bakara 2:125–126Hz. İbrâhim ve oğlu: Teslimiyetin kıssası
İbrâhim, Rabbinden iyi kimselerden olacak bir evlat ister ve kendisine yumuşak huylu bir oğul müjdelenir. Çocuk onunla birlikte çalışabilecek çağa geldiğinde, İbrâhim rüyasında…
Sâffât 37:100–102Hz. Lût: Savunmasız misafirleri korumak
Elçiler Lût’a geldiklerinde, o ziyaretçileri yüzünden sıkıntı hisseder ve günün zor geçeceğini söyler. Kavminden insanlar koşarak yanına gelir. Lût onları misafirlerine…
Hûd 11:77–78Hz. Yûsuf: Kuyudan başlayan yol
Yûsuf, gördüğü rüyayı babasına anlatır: On bir yıldız, güneş ve ay kendisine eğilmektedir. Babası, kardeşlerinin bir kötülük planlamasından çekindiği için rüyasını onlara…
Yûsuf 12:4–6Hz. Yûsuf: Haksız suçlama karşısında
Yûsuf’un kaldığı evin hanımı ondan bir istekte bulunur ve kapıları kapatır; Yûsuf ise Allah’a sığınarak bunu reddeder. Kapıya yöneldiklerinde gömleği arkadan yırtılır ve kadının…
Yûsuf 12:23–29Hz. Yûsuf: Darlık gelmeden hazırlık
Mısır hükümdarı, yedi zayıf ineğin yedi semiz ineği yemesini ve yeşil başaklarla kuru başakları gördüğü rüyasını anlatır. Çevresindekiler bunun karışık bir rüya olduğunu söyleyip…
Yûsuf 12:43–46Hz. Yûsuf: Yüzleşme ve bağışlama
Yûsuf’un kardeşleri, darlık içinde ve yetersiz bir bedelle yeniden onun karşısına gelir. Kendilerine tam ölçü verilmesini isterler. Yûsuf onlara, bilgisizlik içinde kendisine ve…
Yûsuf 12:88–90Hz. Yakup: Hüznünü dile getirebilmek
Yakup’un oğulları, Yûsuf ile kardeşinin babalarının yanında daha çok sevildiğini düşünüyordu. Kıskançlıkları, Yûsuf’u aileden uzaklaştırma planına dönüştü. Onu kuyuya bıraktıktan…
Yûsuf 12:8–18Mûsâ’nın annesi: Ayrılık ve kavuşma
Mûsâ’nın çocukluğu, Firavun’un baskısının sürdüğü bir ortamda anlatılır. Annesine onu emzirmesi, tehlikeden korktuğunda suya bırakması bildirilir. Kendisine korkmaması ve…
Kasas 28:7–8Hz. Mûsâ: Yabancı bir yerde yeni başlangıç
Mûsâ, korku içinde ve çevresini gözeterek şehirden çıkar. Zalim topluluktan kurtulmak için Rabbine dua eder. Medyen yönüne döndüğünde, Rabbinin kendisini doğru yola ulaştırmasını…
Kasas 28:21–22Hz. Mûsâ: Zor görev öncesinde yardım istemek
Mûsâ’ya Firavun’a gitmesi bildirilir; onun sınırı aştığı belirtilir. Önünde, güçlü bir hükümdarın karşısına çıkmayı gerektiren ağır bir görev vardır. Anlatı, bu görevin hemen…
Tâhâ 20:24Hz. Mûsâ: Deniz kıyısında açılan yol
Mûsâ’ya kulları geceleyin yola çıkarması bildirilir ve takip edilecekleri haber verilir. Firavun ise şehirlere toplayıcılar göndererek ordusunu hazırlar. Karşısındaki topluluğu…
Şuarâ 26:52–56Sihirbazlar: Hakikat karşısında yön değiştirmek
Firavun, kendisine gösterilen işaretleri reddeder ve Mûsâ’yı sihirle ülkesinden çıkarmak istemekle suçlar. Belirlenen bir günde karşılaşmak üzere hazırlık yapılır. Sihirbazlar…
Tâhâ 20:56–64Sâmirî ve buzağı: Yanlış yönelişi fark etmek
Mûsâ’ya kavminden neden acele ayrıldığı sorulur. O, onların kendisini takip ettiğini ve Rabbini hoşnut etmek için öne geldiğini söyler. Fakat kendisinden sonra topluluğunun…
Tâhâ 20:83–88Hz. Mûsâ’nın yolculuğu: Bilginin sınırı
Mûsâ, beraberindeki gençle iki denizin birleştiği yere ulaşmak üzere yola çıkar. Yanlarındaki balığın kayboluşuyla ilgili işareti fark ettiklerinde izlerini takip ederek geri…
Kehf 18:60–65Hz. Dâvûd: Hüküm verirken dikkat
Dâvûd’un ibadet ettiği yere duvarı aşarak gelen iki davacı anlatılır. Beklenmedik girişleri onu korkutur. Kendileri ise korkmamasını, aralarında anlaşmazlık bulunduğunu ve…
Sâd 38:21–22Hz. Süleyman: Küçük bir canı fark etmek
Dâvûd ve Süleyman’a ilim verildiği anlatılır. Onlar, bu lütuf karşısında Allah’a hamdederler. Süleyman, kendisine kuşların dilinin öğretildiğini ve geniş imkânlar verildiğini…
Neml 27:15–16Sebe melikesi: İstişare ve yeniden düşünmek
Süleyman, kuşları gözden geçirirken hüdhüdün yokluğunu fark eder. Kuş geri döndüğünde Sebe’den haber getirir: Bir kadın hükümdar, büyük bir taht ve güneşe yönelen bir topluluk…
Neml 27:20–28Hz. Eyyûb: Acısını duaya taşımak
Eyyûb, kendisine dokunan sıkıntıyla Rabbine seslenen bir kul olarak anılır. Duasında yaşadığını saklamaz; zarar gördüğünü açıkça dile getirir. Aynı cümlede Allah’ın merhametini…
Enbiyâ 21:83Hz. Yûnus: Karanlıktan yeniden hayata
Yûnus’un da elçilerden olduğu belirtilir. Dolu bir gemiye bindiği ve gemide çekilen kurada kaybedenlerden olduğu anlatılır. Ardından büyük bir balık tarafından yutulur. Kur’an, bu…
Sâffât 37:139–142Hz. Zekeriyyâ: İçten bir dilek
Meryem sûresi Zekeriyyâ’yı anarken Rabbinin ona rahmetinden söz eder. Zekeriyyâ gizli, içten bir seslenişle dua eder. Anlatı kalabalığın önündeki bir taleple değil, yaşadığı…
Meryem 19:2–3Hz. Meryem: Zor bir anda destek
Meryem, ailesinden ayrılıp doğu tarafında bir yere çekilir ve araya bir perde koyar. Kendisine insan suretinde görünen elçiyle karşılaşınca korunmak için Allah’a sığınır. Elçi,…
Meryem 19:16–21Hz. Îsâ: Şifa ve destek çağrısı
Îsâ’nın İsrâiloğulları’na bir elçi olarak gönderilişi anlatılır. Kendilerine Rabbinden bir işaret getirdiğini söyler. Çamurdan kuş biçimi yapması, görme ve deri hastalıklarıyla…
Âl-i İmrân 3:49Ashâb-ı Kehf: Güvenli bir sığınak aramak
Kehf sûresi, mağaraya sığınan gençleri Allah’ın işaretleri arasında anar. Gençler Rablerinden rahmet ve işlerinde doğru bir çıkış isterler. Ardından mağarada uzun süre…
Kehf 18:9–12İki bahçe sahibi: Nimeti kalıcı sanmak
Kur’an, iki kişiyi örnek olarak anlatır. Birine üzüm bağları, onları çevreleyen hurmalar ve aralarında ekin bulunan iki bahçe verilmiştir. Bahçeler ürünlerini verir; aralarından…
Kehf 18:32–34Zülkarneyn: Gücü korumak için kullanmak
Zülkarneyn hakkında sorulan soruya karşı, kendisine yeryüzünde imkân ve sebepler verildiği anlatılır. Batı yönündeki yolculuğunda bir toplulukla karşılaşır ve onlara nasıl…
Kehf 18:83–88Kārûn: Zenginliğin ardındaki sorumluluk
Kārûn, Mûsâ’nın kavminden biri olarak anılır; fakat onlara karşı taşkınlık yaptığı belirtilir. Kendisine büyük hazineler verilmiştir. Çevresindekiler, şımarıp böbürlenmemesini,…
Kasas 28:76–77Lokman: Evladına öğüt verirken
Lokman’a hikmet verildiği ve Allah’a şükretmesinin istendiği anlatılır. Ardından oğluna verdiği öğütlere geçilir. İlk olarak Allah’a ortak koşmamasını söyler ve bunun büyük bir…
Lokmân 31:12–13Tâlût ve Câlût: Görünene takılı kalmamak
İsrâiloğulları’ndan bir topluluk peygamberlerinden bir hükümdar istemiş, onun yönetiminde mücadele edeceklerini söylemiştir. Tâlût’un görevlendirildiği bildirilince servetinin…
Bakara 2:246–248Şehrin uzağından gelen adam: İyiliğin yanında
Yâsîn sûresi, elçiler gönderilen bir şehir halkını örnek verir. Önce iki elçi gelir; reddedilmeleri üzerine üçüncü bir elçiyle desteklenirler. Halk, onların da kendileri gibi…
Yâsîn 36:13–17Sebe halkı: Bereketin kıymetini bilmek
Sebe halkının yaşadığı yerde, biri sağda diğeri solda iki bahçe bulunduğu anlatılır. Bunlar, kendilerine verilen imkânın bir işareti olarak sunulur. Rablerinin verdiği rızıktan…
Sebe 34:15Bahçe sahipleri: Paylaşmayı unutan plan
Kalem sûresinde bahçe sahiplerinin sabah erkenden ürünü toplamaya karar vermesi anlatılır. Planlarını kesinleştirirken Allah’ın dilemesini anmadan davranırlar. Gece onlar uyurken…
Kalem 68:17–20Ashâbü’l-Uhdûd: İnanca yönelen zulüm
Bürûc sûresi, ateşle dolu hendeğin başında oturan kimseleri anarak başlar. Yakıtla beslenen bir ateş ve onun çevresinde toplanan failler anlatılır. Sahnenin merkezi, seyredilecek…
Bürûc 85:4–6Fil ashâbı: Gücün sınırları
Fîl sûresi, fil sahiplerine Rabbinin nasıl karşılık verdiğini düşünmeye çağırır. Girişimleri ve düzenleri boşa çıkarılmıştır. Kısa anlatı, büyük bir saldırı gücünün planının…
Fîl 105:1–2Mağaradaki iki kişi: Kaygı anında beraberlik
Tevbe sûresindeki ayet, Peygamber’e yardım edilmemesi halinde Allah’ın ona daha önce yardım etmiş olduğunu hatırlatır. İnkâr edenler onu çıkarırken iki kişiden biri olarak…
Tevbe 9:40Harap şehirden geçen kişi: Yeniden dirilişi düşünmek
Bakara sûresinde, çatıları çökmüş ve harap haldeki bir yerleşimin yanından geçen bir kişi anlatılır. Bu yerin ölümünden sonra Allah tarafından nasıl diriltileceğini sorar. Ayet…
Bakara 2:259Hz. Şuayb: Ölçüde ve ilişkilerde dürüstlük
Şuayb, Medyen halkını Allah’a kulluk etmeye çağırır. Ölçü ve tartıyı eksik yapmamalarını, insanların mallarını ve haklarını azaltmamalarını, yeryüzünde bozgunculuk etmemelerini…
Hûd 11:84–87