Adalet: Yakınlıkların ötesinde

Nisâ 135, kişinin kendisi veya yakınları aleyhine bile olsa adaleti gözetmesini ister. Zenginlik ve yoksulluk da gerçeği eğip bükmenin gerekçesi olamaz. Bu ilke, sevdiğimiz birinin davranışını değerlendirirken de hakkaniyeti korumayı hatırlatır.

Ayetin örneği özellikle zordur: Şahitlik insanın kendisinin, anne babasının veya yakınlarının aleyhine bile olabilir. Bu vurgu, adaletin yalnız çıkarlarımızla uyuştuğunda savunulacak bir ilke olmadığını gösterir. Karşıdaki kişinin varlıklı veya yoksul oluşu da gerçeği değiştirmek için gerekçe sayılmaz.

Bir tartışmada sevdiğimiz kişinin söylediği her şeyi doğru kabul etmek kolay olabilir. Adil düşünmeye çalışmak ise olayları ayırmayı, hangi bilginin kesin hangisinin varsayım olduğunu sormayı gerektirir. Yakınlık göstermekle haksız davranışı savunmak birbirinden farklıdır.

Bu çağrı, kendimizi başkaları hakkında her konuda hüküm vermekle görevli saymak anlamına da gelmez. Bilmediğimiz yerde kesin suçlama yapmamak, ilgili kişileri dinlemek ve gerektiğinde yetkili süreçlere başvurmak hakkaniyetin parçası olabilir. Ayetin merkezinde, duygu ve çıkarların gerçeği eğip bükmesine karşı sorumluluk vardır.