Tezhip: Sayfanın bezemesi

Tezhip, altın ve renklerle yapılan bezeme sanatıdır. Yazma kitapların başlangıçlarında, sûre başlarında ve hat levhalarında örnekleri bulunur. Desen, renk ve boşluk, yazıyı çevreleyen bir görsel düzen oluşturur.

Bir yazma eserde süsleme, sayfanın her yerini doldurmak zorunda değildir. Başlangıç alanı, yazının çevresi veya bölüm geçişleri farklı biçimde vurgulanabilir. Altınla renklerin birlikteliği kadar motiflerin tekrarı ve oranları da önemlidir. Küçük bir ayrıntı, bütün sayfanın düzenini etkileyebilir.

Tezhip ile hat aynı iş değildir; biri yazının estetiğini, diğeri bezemeyi öne çıkarır. Fakat bir kitapta bu işler birbirinden kopuk görünmez. Yazının çevresindeki motifler, gözün nereye yöneldiğini ve sayfanın nasıl bir bütün olarak algılandığını etkiler. Cilt ve kâğıt da bu bütünün başka parçalarıdır.

Bir tezhip örneğine bakarken çiçek veya yaprak biçimlerinin nasıl sadeleştirilip tekrarlandığını izleyebiliriz. Simetri görünen yerde küçük farklılıklar bulunup bulunmadığını sormak da dikkati artırır. Böylece eser yalnız parlak bir süs olarak değil, desen kurma ve sabırlı çalışma bilgisi olarak okunur.